Gatunek literacki, narracja, język i styl „Kamieni na szaniec” ostatnidzwonek.pl
      Kamienie na szaniec | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Kamienie na szaniec

Gatunek literacki, narracja, język i styl „Kamieni na szaniec”

„Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego zaliczamy do literatury faktu.

Literatura faktu: współczesna literatura narracyjna o charakterze dokumentarnym, obejmująca takie gatunki z pogranicza literatury i dziennikarstwa, jak powieść-dokument. Na literaturę faktu składają się także dzieła, które tworzone były bez specjalnego zamiaru literackiego, swoista literackość stanowi w nich wartość naddaną, by wymienić zapisy dokumentarne w formie dziennika mającego utrwalać wydarzenia, plotki, obiegowe opinie, zbiory listów, które – zwykle po dokonaniu odpowiedniego wyboru – ułożyły się w całość o wyraźnych konturach, tak, że przypominają powieść, najróżniejszego typu relacje z doniosłych wydarzeń. Podstawowym celem takiego ujęcia fabuły jest stworzenie wiarygodnej relacji o autentycznych ludziach i prawdziwych wydarzeniach” – hasło opracowane na podstawie „Słownika terminów literackich”.

W tej powieści dokumentalnej Kamiński opisał tylko autentyczne wydarzenia, których był świadkiem lub których przebieg zna z relacji świadków zdarzeń, rodziny i przyjaciół „Alka”, „Rudego” i „Zośki”, z dokumentów lub innych źródeł, np. na podstawie lektury pamiętnika jednego z bohaterów – „Zośki”, czyli Tadeusza Zawadzkiego – zatytułowanego „Kamienie przez Boga rzucane na szaniec” i stanowiącego podstawowy materiał do rozdziału „Akcja pod Arsenałem”. Wszystkie zostały potwierdzone przez historyków nawet w najdrobniejszych szczegółach.

Dzięki temu powieść o losach przyjaciół z harcerstwa może być traktowana jako książka historyczna, a opisane tam wydarzenia, takie jak reakcje polskiej młodzieży na wiadomości o wybuchu wojny, przyłączenie się „Buków” do PLAN-u, działania dywersyjne skierowane głównie na restauracje i dancingi czy rozpoczęcie współpracy z Małym Sabotażem – jako potwierdzone przez badaczy fakty o szczegółowo udokumentowanej działalności Szarych Szeregów w latach 1939 – 1943.


Także płaszczyzna temporalna i przestrzenna przemawia za zaklasyfikowaniem tekstu do literatury faktu, gdyż zawsze znamy miejsce i czas wydarzeń opisywanych przez autora. Kamiński jest wierny realiom, podaje ścisłe daty, nazwy miejsc i ulic, umiejscawiając historię o trójce przyjaciół w czasie i przestrzeni. Jak zauważa jednak Krystyna Heska-Kwaśniewicz, autor jest „wyjątkowo wierny realiom, jednocześnie akcja biegnie tak wartko, rysunki postaci są tak przekonujące i tak piękne, że czasem aż trudno uwierzyć że to życie samo - a nie literatura”.

Poza tym „Kamienie” są przykładem powieści autobiograficznej. Kamiński opisał w niej środowisko harcerskie, do którego należał od piętnastego roku życia:
„Związałem się z harcerstwem jako piętnastoletni chłopiec. Byłem zafascynowany harcerskim stylem życia i harcerskim wzorcem ideowym. Przechodząc kolejne szczeble harcerskiej kariery młodzieżowej i instruktorskiej przeżywałem, doświadczałem to, co można by nazwać istotą harcerstwa: skuteczną motywacją pracy nad sobą, kształtowaniem w sobie przyjętego wzorca osobowości” [I. Olecka, Wywiad z prof. A.Kamińskim, "Nowa Szkoła" 1974, nr 9, s.32-33].

Rudego, Alka, Zośkę oraz innych bohaterów znał osobiście. Bardzo wstrząsnęła nim wiadomość o śmierci Janka i Maćka, więc postanowił upamiętnić ich czyn w książce. Mimo iż autor nie wyzbył się emocjonalnego zaangażowania przy pisaniu o przyjaciołach i ich walce z okupantem, iż umieścił rozbudowane komentarze, to jednak dzieło ma charakter czysto relacyjny - cechy reportażu.

Z kolei mnogość epizodów, wielość odautorskich pogłębionych analiz psychologiczno-socjologicznych potwierdzają słuszność tezy o wyróżnikach opowieści, obecnych w dziele Kamińskiego. Warto wspomnień, że słowo „opowieść” zostaje przywołane w tekście kilkanaście razy, np. „Opowieść ta nie jest szczegółową kroniką Kedywu”, „Kończy się w tym miejscu opowieść, choć walka toczy się dalej”, „Trzeba przerwać tę opowieść. Opowieść o wspaniałych ideałach BRATERSTWA i SŁUŻBY, o ludziach, którzy potrafią pięknie umierać i PIĘKNIE ŻYĆ”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Kamienie na szaniec mają:
a) cztery typy narracji
b) dwa typy narracji
c) jeden typ narracji
d) trzy typy narracji
Rozwiązanie

W Kamieniach na szaniec występują elementy:
a) ballady
b) eposu
c) gawędy harcerskiej
d) fikcji literackiej
Rozwiązanie

Kamieni na szaniec nie możemy zaliczyć do:
a) literatury eseistycznej
b) literatury reportażowej
c) powieści historycznej
d) literatury faktu
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Inne
Szczegółowe streszczenie „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka Alka
Geneza tytułu „Kamieni na szaniec”
Biografia Aleksandra Kamińskiego
Streszczenie „Kamienie na szaniec” w pigułce
Charakterystyka Rudego
Okoliczności powstania „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka Zośki
Akcja pod Arsenałem – streszczenie
Dokument epoki, czyli problematyka „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Kamieni na szaniec”
Gatunek literacki, narracja, język i styl „Kamieni na szaniec”
Główne motywy literackie w „Kamieniach na szaniec”
„Kamienie na szaniec” - plan wydarzeń
Szczegółowy plan wydarzeń „Kamieni na szaniec”
Losy Macieja Aleksego Dawidowskiego („Glisty”, „Alka”, „Kopernickiego”, „Koziorożca”)
Wartości artystyczne argumentem za ponadczasowością „Kamieni na szaniec”
Losy Jana Bytnara („Rudego”, „Janka”, „Krokodyla”)
Krytyka literacka o „Kamieniach na szaniec”
Słowniczek najważniejszych pojęć związanych z „Kamieniami na szaniec”
Losy Tadeusza Zawadzkiego („Zośki”, „Tadeusza”, „Kotwickiego”, „Kajmana”, „Lecha Pomarańczowego”)
Bibliografia
Najważniejsze cytaty „Kamieni na szaniec”
Czas i miejsce akcji „Kamieni na szaniec”
Kalendarium twórczości Aleksandra Kamińskiego





Tagi: