Kamienie na szaniec | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Kamienie na szaniec

Gatunek literacki, narracja, język i styl „Kamieni na szaniec”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

„Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego zaliczamy do literatury faktu.

Literatura faktu: współczesna literatura narracyjna o charakterze dokumentarnym, obejmująca takie gatunki z pogranicza literatury i dziennikarstwa, jak powieść-dokument. Na literaturę faktu składają się także dzieła, które tworzone były bez specjalnego zamiaru literackiego, swoista literackość stanowi w nich wartość naddaną, by wymienić zapisy dokumentarne w formie dziennika mającego utrwalać wydarzenia, plotki, obiegowe opinie, zbiory listów, które – zwykle po dokonaniu odpowiedniego wyboru – ułożyły się w całość o wyraźnych konturach, tak, że przypominają powieść, najróżniejszego typu relacje z doniosłych wydarzeń. Podstawowym celem takiego ujęcia fabuły jest stworzenie wiarygodnej relacji o autentycznych ludziach i prawdziwych wydarzeniach” – hasło opracowane na podstawie „Słownika terminów literackich”.


W tej powieści dokumentalnej Kamiński opisał tylko autentyczne wydarzenia, których był świadkiem lub których przebieg zna z relacji świadków zdarzeń, rodziny i przyjaciół „Alka”, „Rudego” i „Zośki”, z dokumentów lub innych źródeł, np. na podstawie lektury pamiętnika jednego z bohaterów – „Zośki”, czyli Tadeusza Zawadzkiego – zatytułowanego „Kamienie przez Boga rzucane na szaniec” i stanowiącego podstawowy materiał do rozdziału „Akcja pod Arsenałem”. Wszystkie zostały potwierdzone przez historyków nawet w najdrobniejszych szczegółach.

Dzięki temu powieść o losach przyjaciół z harcerstwa może być traktowana jako książka historyczna, a opisane tam wydarzenia, takie jak reakcje polskiej młodzieży na wiadomości o wybuchu wojny, przyłączenie się „Buków” do PLAN-u, działania dywersyjne skierowane głównie na restauracje i dancingi czy rozpoczęcie współpracy z Małym Sabotażem – jako potwierdzone przez badaczy fakty o szczegółowo udokumentowanej działalności Szarych Szeregów w latach 1939 – 1943.

Także płaszczyzna temporalna i przestrzenna przemawia za zaklasyfikowaniem tekstu do literatury faktu, gdyż zawsze znamy miejsce i czas wydarzeń opisywanych przez autora. Kamiński jest wierny realiom, podaje ścisłe daty, nazwy miejsc i ulic, umiejscawiając historię o trójce przyjaciół w czasie i przestrzeni. Jak zauważa jednak Krystyna Heska-Kwaśniewicz, autor jest „wyjątkowo wierny realiom, jednocześnie akcja biegnie tak wartko, rysunki postaci są tak przekonujące i tak piękne, że czasem aż trudno uwierzyć że to życie samo - a nie literatura”.


Poza tym „Kamienie” są przykładem powieści autobiograficznej. Kamiński opisał w niej środowisko harcerskie, do którego należał od piętnastego roku życia:
„Związałem się z harcerstwem jako piętnastoletni chłopiec. Byłem zafascynowany harcerskim stylem życia i harcerskim wzorcem ideowym. Przechodząc kolejne szczeble harcerskiej kariery młodzieżowej i instruktorskiej przeżywałem, doświadczałem to, co można by nazwać istotą harcerstwa: skuteczną motywacją pracy nad sobą, kształtowaniem w sobie przyjętego wzorca osobowości” [I. Olecka, Wywiad z prof. A.Kamińskim, "Nowa Szkoła" 1974, nr 9, s.32-33].

Rudego, Alka, Zośkę oraz innych bohaterów znał osobiście. Bardzo wstrząsnęła nim wiadomość o śmierci Janka i Maćka, więc postanowił upamiętnić ich czyn w książce. Mimo iż autor nie wyzbył się emocjonalnego zaangażowania przy pisaniu o przyjaciołach i ich walce z okupantem, iż umieścił rozbudowane komentarze, to jednak dzieło ma charakter czysto relacyjny - cechy reportażu.

Z kolei mnogość epizodów, wielość odautorskich pogłębionych analiz psychologiczno-socjologicznych potwierdzają słuszność tezy o wyróżnikach opowieści, obecnych w dziele Kamińskiego. Warto wspomnień, że słowo „opowieść” zostaje przywołane w tekście kilkanaście razy, np. „Opowieść ta nie jest szczegółową kroniką Kedywu”, „Kończy się w tym miejscu opowieść, choć walka toczy się dalej”, „Trzeba przerwać tę opowieść. Opowieść o wspaniałych ideałach BRATERSTWA i SŁUŻBY, o ludziach, którzy potrafią pięknie umierać i PIĘKNIE ŻYĆ”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Kamienie na szaniec mają:
a) trzy typy narracji
b) jeden typ narracji
c) cztery typy narracji
d) dwa typy narracji
Rozwiązanie

W Kamieniach na szaniec występują elementy:
a) gawędy harcerskiej
b) eposu
c) fikcji literackiej
d) ballady
Rozwiązanie

Kamieni na szaniec nie możemy zaliczyć do:
a) literatury faktu
b) literatury eseistycznej
c) powieści historycznej
d) literatury reportażowej
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Inne
Szczegółowe streszczenie „Kamieni na szaniec”
Biografia Aleksandra Kamińskiego
Geneza tytułu „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka Alka
Streszczenie „Kamienie na szaniec” w pigułce
Okoliczności powstania „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka Rudego
Dokument epoki, czyli problematyka „Kamieni na szaniec”
Akcja pod Arsenałem – streszczenie
Charakterystyka Zośki
Gatunek literacki, narracja, język i styl „Kamieni na szaniec”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Kamieni na szaniec”
Szczegółowy plan wydarzeń „Kamieni na szaniec”
„Kamienie na szaniec” - plan wydarzeń
Główne motywy literackie w „Kamieniach na szaniec”
Losy Macieja Aleksego Dawidowskiego („Glisty”, „Alka”, „Kopernickiego”, „Koziorożca”)
Krytyka literacka o „Kamieniach na szaniec”
Losy Jana Bytnara („Rudego”, „Janka”, „Krokodyla”)
Wartości artystyczne argumentem za ponadczasowością „Kamieni na szaniec”
Losy Tadeusza Zawadzkiego („Zośki”, „Tadeusza”, „Kotwickiego”, „Kajmana”, „Lecha Pomarańczowego”)
Słowniczek najważniejszych pojęć związanych z „Kamieniami na szaniec”
Kalendarium twórczości Aleksandra Kamińskiego
Czas i miejsce akcji „Kamieni na szaniec”
Najważniejsze cytaty „Kamieni na szaniec”
Bibliografia





Tagi: